Ortodontik tedavilerde kullanılan aygıtlar, hastanın yaşına, diş ve çene yapısına, tedavi ihtiyacına göre farklılık gösterir. Bazı aygıtlar büyüme-gelişim döneminde çene yönlendirmesi amacıyla, bazıları koruyucu tedavilerde, bazıları ise aktif ortodontik tedavi sonrasında pekiştirme için tercih edilmektedir.
Yüz Maskesi
Üst çene gelişiminde gerilik görülen çocuklarda kullanılan fonksiyonel bir ortodontik aygıttır. Üst çenenin öne doğru büyümesini teşvik ederken, alt çene gelişimini sınırlar. 8–10 yaş aralığı bu tedavi için en uygun dönemdir. Yüz maskesi; ağız içine sabitlenen hyrax apareyi ve dışarıdan kullanılan maskeden oluşur. Etkili olabilmesi için günde en az 16 saat, ortalama 6–8 ay süreyle takılması gerekir.
Headgear
Üst çenesi önde veya aşağı doğru büyüyen çocuklarda kullanılan dışarıdan destekli bir apareydir. Enseden ya da baş üzerinden destek alarak üst çeneye kuvvet uygular. Özellikle “dişlek” olarak bilinen sınıf 2 vakalarda etkilidir. En uygun dönem 8–11 yaş arasıdır. Hasta tarafından takıp çıkarılabilen headgear’ın başarılı olması için günde 14–16 saat, yaklaşık 6–12 ay kullanılması gerekir.
Forsus Apareyi
Alt çenesi geride olan ve üst çenenin önde göründüğü hastalarda kullanılan sabit fonksiyonel bir apareydir. Alt çenenin öne doğru gelişimini teşvik eder. Halk arasında “dişleklik” tedavisinde tercih edilir. Ortalama kullanım süresi 6 ay olup, çıkarıldıktan sonra elastiklerle desteklenerek sonuçların kalıcı olması sağlanır.
Yer Tutucular
Koruyucu ve önleyici tedavilerde kullanılan basit ama çok önemli aygıtlardır. Süt dişlerinin erken kaybında, boşluğun kapanmasını önleyerek alttan gelecek daimi dişin doğru pozisyonda sürmesine yardımcı olur. Daimi diş çıkana kadar ağızda kalması tavsiye edilir.
Pekiştirme Apareyleri
Ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra, dişlerin eski pozisyonuna dönmesini önlemek amacıyla kullanılan şeffaf apareylerdir. Aktif tedavi kadar önemli olan pekiştirme tedavisi, uzman tarafından önerilen süre boyunca düzenli kullanım gerektirir.
Hyrax Apareyi
Üst çene darlığını tedavi etmek için kullanılan sabit bir genişletme apareyidir. Orta kısmındaki vidanın çevrilmesiyle aktive edilir. Erken yaşlarda (8–14 yaş) iskeletsel genişleme sağlarken, ilerleyen yaşlarda yalnızca dişsel genişleme elde edilir. Günde iki kez (hızlı genişletme) veya haftada bir kez (yavaş genişletme) çevrilerek uygulanabilir.
Hawley Apareyi
Akrilikten yapılan, takıp çıkarılabilen hareketli apareylerdir. Karma dişlenme döneminde (süt ve daimi dişlerin birlikte bulunduğu dönem) basit diş bozukluklarının düzeltilmesi veya üst çene genişletilmesi amacıyla kullanılır. Hasta uyumu gerektirir ve özellikle çocuklarda kısa sürede etkili sonuç verir.